Kullandığınız ticari işaretin -ayırt edici- taklit edilmesinden endişe duyulması halinde, en kısa sürede tescili için TÜRKPATENT'e başvurulması gerekir. Diğer gerçek ya da tüzel kişiler sizden önce markanızın tescili için başvuruda bulunabilir ve sizin hak ve zaman kaybınıza sebep olabilir. Markanız tescil edilebilirlik kriterlerine sahip ise tescil edilerek on yıl süre ile korunacaktır. Her on yılın sonunda yapacağınız yenileme talebi ile de koruma süresini istediğiniz kadar uzatmanız mümkün olacaktır. Bunun yanında;
• Tescilli markanıza ait tüm haklar size aittir, 3. kişiler izinsiz kullanamaz.
• Ayrıca bir başkasına markanızı devredebilir ya da markanızın kullanım hakkını (Lisans) verebilirsiniz.

Öncelikle yukarıda belirtildiği üzere marka olarak tescil edilmek istenen işaretin ayırt edici olması bir zorunluluktur. Buna göre, üzerinde çalışılan işaretin ayırt edici bir işaret olmasının en baştan sağlanması gerekmektedir. Aksi durum işaretin tesciline engel olacağı gibi bir şekilde söz konusu işaret tescil edilse dahi üzerinde kullanılacağı ürün veya hizmetleri piyasada mevcut benzer ürün ya da hizmetlerden ayırt edilmesi sağlanmış olmayacağından markadan beklenilen hukuki ve ekonomik yararlar sağlanamayacak ve markanın etkisi çok az olacaktır. Yukarıda belirtildiği gibi, tescil edilmesi düşünülen bir işaretin aynısının ya da benzerinin başkaları tarafından daha önce tescil için başvurusunun yapılmış olması ya da tescil edilmiş bulunması marka olarak tescilin önünde bir engeldir. Bu durumda bir benzerlik araştırmasının yapılması zorunlu bir işlemdir. Böylece benzer markalar önceden tespit edilecek ve başvuru maliyetleri azaltılabileceği gibi üzerine ciddi yatırımlar yapılması düşünülen bir işaretin önceden tespiti ile yeni işaretlerin bulunabilmesi önemli ekonomik avantajlar sağlayacaktır.

Müracaat tarihi itibariyle, tüm şartların yerine getirilmesi ve belgelerin eksiksiz olarak TÜRKPATENT’e sunulması halinde müracaatın belgeye bağlanma süresi yaklaşık 6-10 aydır. Bu sürenin uzamasına, müracaatı yapılan markanın TÜRKPATENT tarafından yapılan incelemede ayırt edici bulunmaması, tescilli veya işlemde olan markalar ile benzer bulunması ya da ilan aşamasında 3. kişilerden itiraz gelmesi gibi nedenler yol açabilir. Bu hallerde müracaatın belgeye bağlanma süresi 18-24 aya çıkabilir.

Tescili talep edilecek markanın, marka vekili tarafından resmi müracaat öncesinde ön araştırma ve tescil edilebilirlik değerlendirmesi sağlıklı olarak yapılmalıdır. Müracaat sonrasında ise ilgili dosya ret, itiraz, noksan tamamlama vb. gibi Sınai Mülkiyet Kanunu’nda belirtilmiş süreli işlemlere tabi olacağından, hak kayıplarının önlenmesi açısından TÜRKPATENT siciline kayıtlı marka vekili ile çalışmak yararlı olacaktır.

Başvuru için gerekli evrakların TÜRKPATENT'e verilmesi ile idari nitelikte bir inceleme süreci işlemeye başlar. Söz konusu başvuru, hak sahibine bir öncelik hakkı tanır ve bu öncelik hakkı, başvurunun kayda alındığı tarih, saat ve dakika itibariyle belirlenir. Başvuru hakkı, başkasının aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer bir işareti aynı ya da benzer mal veya hizmetler için tescil ettirmesine engel olan bir haktır. Böylece başvuru ile elde edilen hak, sonraki başvuruların tescilini, TÜRKPATENT tarafından verilecek bir kararla ya da yapılacak bir itirazla önleme hakkı sağlayacaktır.
• Başvuru hakkı, başvuru sahibinin veya vekilinin talebi üzerine, marka başvurusunda içerik, mal veya hizmetlerde değişiklikleri kapsamayan; başvuru sahibinin adı ve adresindeki hatalar, (marka örneği hariç) imla hatalarına ilişkin yanlışlıkların düzeltilmesi hakkı sağlar.
• Başvuru hakkı, markanın tescil edilmesinden önce, başvuru sahibi tarafından geri çekilebilmesi imkânı sağlar.
• Başvuru hakkı, başvuru sahibine mirasla geçebilen, devir edilebilen, haciz, rehin ya da lisans konusu yapılabilecek bir hak sağlar.

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun sağladığı korumadan yararlanmanın ana şartı, markanın Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiş olmasıdır. Tescil edilmemiş bir markaya yapılan ihlale karşı dayanak, Ticaret Kanunu’nda yer alan haksız rekabet hükümleri olacaktır.
İhlal (tecavüz), tescilli bir markanın aynı ya da benzerinin aynı ya da benzer ürün ve hizmetler üzerinde sahibinin izni olmaksızın kullanılmasıdır. Marka hakkı ihlal edilen tescilli marka sahibi, adli makamlara başvurup, kanunda öngörülen hukuk veya ceza davalarını açabilir.
Marka tescilinden doğan hakkınız ihlal ediliyorsa, başvuracağınız merci, İhtisas Mahkemeleri olarak faaliyet gösteren Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri'dir. İhtisas Mahkemeleri şu an için İstanbul, Ankara ve İzmir’de faaliyet göstermektedir. Eğer bulunduğunuz ilde ilgili İhtisas Mahkemesi yoksa Asliye 3. Hukuk Mahkemeleri'ne başvurmanız gerekir.

Türk Patent Enstitüsü başvuru sahibinin belgeleri ve sunacağı dilekçe üzerinden bir inceleme yapar. Bu inceleme sırasında markanın tanınmış marka olabilmesi için gerekli ve yeter şartların oluşup oluşmadığı konusunda bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirme sırasında tanınmış marka olmak için gösterilen kriterlerin hepsinin sağlanmış olması gerekmese de kriterlerin belirli bir çoğunluğunun sağlanması gerekmektedir. Aksi halde Türk Patent Enstitüsü söz konusu talebi reddedecektir.

Genel olarak tanınmış markalar “bir kişiye veya girişime sıkı bir biçimde bağlılık, güvence, kalite, reklam gücü, yaygın bir dağıtım ağına bağlı, müşteri ve diğer sübjektif ilgi ve ilişkiler ayrımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür ve yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredekilerce refleks halinde beliren bir çağrışım” şeklinde tanımlanabilir.
Yukarıda yapılan tanıma ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından deklare edilmiş kriterlere uygun başvuru ile “tanınmış marka” hakkı elde edilebilir. Hükümsüzlük ya da iptal talebi ile açılan bir davada da davacı markasının tanınmışlığının tespiti talep edilebilir.

• Tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine, tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, reddedilir.
• Tanınmış marka hakkı sahiplerinin muhtemel bir davada marka haklarına tecavüz iddiasını ispat edebilmeleri, markalarını taklit girişiminde bulunan bir kimsenin kötü niyetini kanıtlamaları daha kolaydır.
• Tanınmış marka hakkı sahiplerinin taklit marka sahibine karşı açacakları bir davada tazminat davasında uğradıkları zararlarının büyüklüğünü kanıtlamaları alelade marka hakkı sahiplerine göre daha kolaydır.
Belki yukarıda sayılanlardan çok daha önemlisi; bir kurumun markasının resmi bir kurum tarafından tanınmış marka olarak sicile kaydetmiş olması önemli bir prestij sebebidir.

Tanınmış marka sahibi olduğunu düşünen kişinin öncelikle markasının tanınmışlığını ortaya koyan belgeleri hazırlaması gerekmektedir. Örneğin markanın yer aldığı geçmiş yıllara ait fatura, gümrük belgeleri vb. kopyaları, reklam ve tanıtım yatırımlarına dair belgelerin ve basında müracaata konu markayla ilgili çıkan haberlerin derlenmesi, herhangi bir araştırma şirketi tarafından yaptırılmış markanın tanınmışlığı ile alakalı anketler, markanın yurtdışında tescilli olduğu ülkelerin belgeleri ile birlikte ortaya konulması gibi… Bu belgeler hazırlandıktan sonra markanın tanınmış marka olarak nitelendirilebileceğini ortaya koyan dilekçe ile TÜRKPATENT’e başvurulması gerekir. TÜRKPATENT söz konusu dosya ve dilekçeyi inceleyerek müracaata konu markanın tanınmış marka olarak kabul edilip edilmeyeceği konusunda bir karar vermektedir. Tanınmışlık talebinin reddi halinde söz konusu ret kararına karşı başvuru sahibinin 2 ay içinde itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Yapılacak itiraz Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından değerlendirilip sonuca bağlanır. YİDK kararına karşı 2 ay içinde dava açılabilir. Başvurunun hazırlanması ve sonrasında olası bir ret kararına karşı itirazda bulunulması gibi hususlar oldukça teknik bilgi ve deneyim gerektiğinden önerimiz başvuru sırasında bir marka vekili ile çalışılmasıdır.